خانه اقتصاد کلان چالش بانک های مرکزی با شوک انرژی و تاثیر جنگ بر قیمت نفت
چالش بانک های مرکزی با شوک انرژی و تاثیر جنگ بر قیمت نفت

چالش بانک های مرکزی با شوک انرژی و تاثیر جنگ بر قیمت نفت

در این مقاله:

تداوم درگیری ها در خاورمیانه و تهدیدهای اخیر علیه زیرساخت های نفتی ایران، موضوع تاثیر جنگ بر قیمت نفت را به اولویت اول بازارهای جهانی و تحلیل گران اقتصادی تبدیل کرده است.

تاثیر جنگ بر قیمت نفت؛ تمرکز امروز بر بازارهای انرژی

امروز، تمرکز همچنان روی تنش ها در خاورمیانه و تاثیر جنگ بر قیمت نفت و بازارهای انرژی هست. ترامپ روز جمعه اعلام کرد که آمریکا در هفته آینده ضربات «خیلی سختی» به ایران وارد می کنه، که احتمالا باعث تداوم نوسان در بازارهای از قبل متلاطم انرژی می شه.

نروژ تراز تجاری ماه فوریه (بهمن-اسفند) خودش رو منتشر می کنه. این داده ها عمدتا تحت تاثیر صادرات انرژی خواهند بود، هرچند جهش های اخیر قیمت نفت هنوز در این آمارها منعکس نشده.

در کانادا، داده های تورم فوریه (بهمن-اسفند) امروز بعدازظهر، قبل از نشست سیاست پولی این هفته منتشر می شه؛ پیش بینی می شه تورم کل 1.9٪ سالانه باشه (ژانویه: 2.3٪). این رقم تورم رو دقیقا در محدوده هدف 2 درصدی بانک مرکزی کانادا قرار می ده و اگه محقق بشه، کمترین میزان در 6 ماه اخیر خواهد بود.

همچنین بعدازظهر امروز، داده های تولیدات صنعتی آمریکا برای ماه فوریه (بهمن-اسفند) منتشر می شه.

امشب، استرالیا هفته شلوغ نشست های سیاست پولی رو شروع می کنه. انتظار می ره بانک مرکزی استرالیا نرخ بهره رو با 25 واحد پایه افزایش، از 3.85٪ به 4.10٪ برسونه که دومین افزایش متوالی خواهد بود. بازارها 80٪ احتمال برای این افزایش در نظر گرفتن.

برای بقیه هفته، شاهد تمرکز بر تصمیمات بانک های مرکزی در مورد نرخ بهره کانادا و فدرال رزرو در روز چهارشنبه و ژاپن، سوئد، سوئیس، انگلیس و بانک مرکزی اروپا در روز پنجشنبه خواهیم بود.

اخبار اقتصادی و بازار؛ تاثیر جنگ بر قیمت نفت و سایر تحولات

اتفاقات دیشب

چین امروز مجموعه ای از داده های ماهانه رو برای ژانویه و فوریه (دی تا اسفند) منتشر کرد (این دو ماه به خاطر سال نو چینی با هم منتشر می شن). داده ها در کل کمی بهتر از انتظار بودن و خرده فروشی در این دو ماه 2.8٪ رشد سالانه داشت (پیش بینی: 2.5٪، قبلی: 0.9٪).

داده های مسکن هم تا حدی مثبت بود چون قیمت خونه ها نسبت به ماه های قبل کمتر کاهش پیدا کرد. قیمت خونه های نوساز در ماه فوریه (بهمن-اسفند) 0.43٪ کاهش ماهانه داشت در حالی که این رقم در ژانویه (دی-بهمن) 0.54٪ بود که کمترین کاهش از آوریل سال گذشته (فروردین-اردیبهشت 1402) به حساب میاد. این مثبت ترین بخش گزارشه چون ثبات در بازار مسکن برای بالا بردن مصرف هم کلیدیه.

تولیدات صنعتی برای ژانویه و فوریه 6.3٪ افزایش یافت (پیش بینی: 5.3٪، قبلی: 5.2٪). طبق معمول، چین در شروع سال جدید قوی تر ظاهر می شه که ممکنه نگرانی های رشد رو کم کنه. با این حال، ما معمولا شاهد کاهش دوباره رشد در اواخر سال بودیم. در مجموع، این داده ها با سناریوی ما مبنی بر ادامه روند کج دار و مریز و با هدف رشد 4.5 تا 5 درصدی دولت همخوانی داره.

در حوزه ژئوپلیتیک و ناتو، ترامپ اواخر روز یکشنبه به ناتو هشدار داد و گفت اگه متحدان آمریکا در اروپا در بازگشایی تنگه هرمز کمک نکنن، با چشم انداز «خیلی بدی» روبرو خواهند شد. اون تاکید کرد که کشورهای اروپایی که به شدت به نفت خلیج فارس وابسته هستن، مسئولیت دارن امنیت این آبراه حیاتی رو تضمین کنن. این موضوع نیز نشان دهنده ابعاد گسترده تر تاثیر جنگ بر قیمت نفت و امنیت انرژی جهانی است.

اتفاقات آخر هفته

درگیری آمریکا و اسرائیل با ایران حالا وارد سومین هفته خودش شده و تنش ها ادامه داره. روز شنبه، نیروهای آمریکایی به جزیره خارگ که حدود 90٪ صادرات نفت ایران رو انجام می ده حمله کردن و زیرساخت های نظامی کلیدی رو از بین بردن. پرزیدنت ترامپ هشدار داد که اگه تهران به دخالت در کشتیرانی در تنگه هرمز ادامه بده، زیرساخت های انرژی ایران در این جزیره هم ممکنه هدف قرار بگیرن؛ اقدامی که احتمالا درگیری رو تشدید می کنه و عرضه جهانی نفت رو محدودتر می کنه. این اقدام می تواند تاثیر جنگ بر قیمت نفت را تشدید کند و عرضه جهانی نفت را محدودتر کند.

با این حال، احتمال آتش بس همچنان کمه چون با طولانی شدن درگیری، مواضع سخت تر شده. گزارش ها حاکی از اونه که کشورهای حاشیه خلیج فارس هر دو طرف رو برای بازگشت به مذاکرات تحت فشار قرار می دن، اما تا الان موفقیتی نداشتن. با وجود اینکه برخی چهره های سیاسی ایران (اخیرا عراقچی، وزیر امور خارجه) سیگنال هایی برای آمادگی جهت مذاکره دادن، اما تصمیمات نهایی با رهبری عالی و سپاه پاسداران هست، بنابراین باید با احتیاط با این سیگنال ها برخورد کرد. به گفته پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، رهبر عالی جدید اوایل هفته گذشته مجروح شده، اما وضعیت فعلی ایشون هنوز نامشخصه.

قیمت نفت دوباره در حال افزایشه. بعد از یک آخر هفته پر از تنش در جنگ با ایران، قیمت با نزدیک به 107 دلار در هر بشکه باز شد. بازار نفت احتمالا نگران حملات آمریکا به جزیره خارگ و حملات ایران به فجیره در امارات متحده عربیه – که هر دو نقاط کلیدی برای بازار نفت هستن. اگه تاسیسات نفتی ضربه بخورن، خطر تاثیر بر عرضه نفت منطقه وجود داره که باعث می شه قیمت ها حتی بعد از بازگشایی تنگه هرمز هم بالا بمونن. این وضعیت نشان دهنده مستقیم تاثیر جنگ بر قیمت نفت و نوسانات بازار جهانی است.

در آمریکا، شاخص PCE که معیار محبوب فدرال رزرو برای تورمه، برای ماه ژانویه (دی-بهمن) به 0.4٪ ماهانه رسید و در هر دو بخش اصلی و هسته به پیش بینی ها نزدیک بود. با این حال، تولید ناخالص داخلی (GDP) سه ماهه چهارم به طور قابل توجهی بازنگری شد و به 0.7٪ کاهش پیدا کرد که از رقم 1.4٪ اولیه هم کمتر بود. این بازنگری عمدتا ناشی از مصرف ضعیف تر در بخش خدمات و سرمایه گذاری های کمتر در بخش سازه ها و نرم افزارهاست. سهم صادرات خالص هم از مثبت به منفی تغییر کرد، چون کسری تجاری در اواخر سال گذشته دوباره بیشتر شد.

نظرسنجی مقدماتی دانشگاه میشیگان برای ماه مارس (اسفند-فروردین) نشون داد که چشم انداز تورم یک ساله 3.4٪ بوده که نسبت به قرائت نهایی فوریه (بهمن) تغییری نکرده. این اولین معیار انتظار تورمی مصرف کننده است که بخشی از اون با دوره جنگ ایران همپوشانی داره. البته، دوره نظرسنجی فقط شامل هفته اول جنگ بود و قیمت بنزین در آمریکا هنوز بالا نرفته بود. درک کامل تاثیر جنگ بر قیمت نفت در آمریکا نیازمند داده های بیشتر و تحلیل دقیق تر این نظرسنجی هاست.

گزارش تاخیری JOLTs آمریکا برای ژانویه (دی-بهمن) 6.946 میلیون فرصت شغلی رو نشون داد که از پیش بینی 6.7 میلیون فراتر رفت. عملکرد خوب بازار کار به فدرال رزرو این فرصت رو می ده که تحولات جنگ فعلی ایران رو بدون فشار فوری برای تغییر نرخ بهره، زیر نظر داشته باشه.

هیئت های تجاری آمریکا و چین دیروز برای دور جدید مذاکرات با هم دیدار کردن و گفتگوها امروز هم ادامه داره تا برای نوعی توافق در نشست شی-ترامپ در پکن در اواخر این ماه آماده بشن. با تمرکز آمریکا روی درگیری فعلی با ایران، ترامپ روز یکشنبه پیشنهاد داد که اگه چین به بازگشایی تنگه هرمز کمک نکنه، ممکنه نشست پکن رو به تعویق بندازه، که این موضوع شانس موفقیت رو کم می کنه.

در نروژ، کمیته محاسبات فنی پیش بینی قیمت خودش رو برای سال 2026 (1404-1405) به 3.2٪ تغییر داد (قبلا 3.0٪ بود)؛ این یک فرض مهم برای مذاکرات دستمزد امساله (که از 23 مارس / 4 فروردین شروع می شه) چون می تونه روی درخواست های دستمزد اسمی تاثیر بذاره. در آخرین نظرسنجی انتظارات بانک مرکزی نروژ، اتحادیه های کارگری به طور متوسط انتظار رشد واقعی دستمزد 1.2٪ رو برای سال 2026 داشتن. اگه اینطور بشه، رشد دستمزد اسمی در 4.4٪ خواهد بود.

در انگلیس، رشد تولید ناخالص داخلی (GDP) ژانویه (دی-بهمن) کمتر از حد انتظار بود و در سطح 0.0٪ ماهانه متوقف شد. در حالی که رشد بخش خدمات 0.0٪ بود، تولید صنعتی 0.1٪ کاهش یافت. در مقیاس سالانه، GDP حدود 0.8٪ رشد کرد که کمی بیشتر از رقم 0.7٪ دسامبر (آذر-دی) بود.

در سوئد، نرخ بیکاری طبق نظرسنجی نیروی کار، همانطور که انتظار می رفت بعد از افت شدید به 8.0٪ در ژانویه، روی 8.4٪ ایستاد. دلیل افزایش نرخ بیکاری، بالا رفتن نرخ فعالیت اقتصادی بود. اشتغال 0.3٪ ماهانه افزایش یافت که بهتر از انتظار و با توجه به GDP ضعیف ژانویه، امیدوارکننده بود.

در چین، داده های اعتبار و نقدینگی برای ماه فوریه (بهمن-اسفند) قوی تر از حد انتظار منتشر شد. رشد M1 حدود 5.9٪ افزایش یافت، در حالی که رشد M2 ثابت و روی 9.0٪ بود. این نشون دهنده یک بهبود نسبی بعد از کند شدن رشد اعتبار در طول سال 2025 (1403-1404) است.

بازار سهام: سهام جهانی در اواخر هفته روند ضعیفی داشتند. در حالی که جهش قیمت نفت در روز دوشنبه صدر اخبار بود، تمایل بازار در اواخر هفته بیشتر نگران دینامیک های «رکود تورمی» بود. فروش گسترده سهام حالا منجر به کاهش کلی در بخش های مختلف شده و از زمان شروع جنگ ایران، فقط بخش انرژی بازدهی مثبت داشته. این وضعیت به خوبی تاثیر جنگ بر قیمت نفت و بخش انرژی را در بازارهای جهانی به تصویر می کشد.

روز جمعه شاخص S&P500 حدود 0.6٪-، نزدک 0.9٪-، راسل 2000 حدود 0.4٪- و Stoxx600 حدود 0.5٪- سقوط کردن. معاملات آتی آمریکا امروز صبح حدود 0.4٪ مثبت هستن، در حالی که شاخص های آسیایی تا حدی افت داشتن.

بازار اوراق و ارز: جنگ در خاورمیانه همچنان بر بازارها تاثیر می ذاره و باعث افزایش بازدهی اوراق و بالا رفتن انتظارات تورمی شده. این هفته پر از نشست های بانک های مرکزیه (به ترتیب: استرالیا، کانادا، فدرال رزرو، ژاپن، سوئد، سوئیس، انگلیس و بانک مرکزی اروپا) که در اون ها بازارها روی این تمرکز می کنن که بانک های مرکزی تاثیر قیمت های بالای نفت رو چطور ارزیابی می کنن.

به طور کلی، انتظار داریم سیاست «صبر و مشاهده» رو در پیش بگیرن و در عین حال برای مقابله با ریسک های تورمی اعلام آمادگی کنن. قیمت نفت بعد از یک آخر هفته پر از تنش در ایران، با نزدیک به 107 دلار در هر بشکه باز شد. بازار احتمالا نگران حملات آمریکا به جزیره خارگ و حملات ایران به فجیره است. این عدم قطعیت در عرضه انرژی و تاثیر جنگ بر قیمت نفت می تواند باز هم طولانی تر شود و تا زمانی که ادامه دارد، ریسک کاهش بیشتر جفت ارز یورو/دلار (EUR/USD) وجود دارد.

نوسانات اخیر نشان می دهد که امنیت انرژی همچنان متغیر اصلی در پیش بینی های اقتصادی کوتاه مدت است. با توجه به تهدیدات موجود در تنگه هرمز و جزیره خارگ، انتظار می رود بازارهای مالی و بانک های مرکزی با احتیاط بیشتری به روند تورم و رشد جهانی نگاه کنند تا اثرات این تنش ها بر قیمت سوخت و زنجیره تامین شفاف تر شود.

Central banks face the heat from the energy shock

نویسنده:
تاریخ بروزرسانی: 16/03/2026
چقدر از این مقاله رضایت داشتید؟
good عالی
mid متوسط
bad ضعیف

دیدگاه شما